Onze Sinterklaas

De zak van Sinterklaas

Sint Nicolaas is een christelijke heilige, maar ons Sinterklaasfeest heeft zijn oorsprong in de Germaanse godsdienst. Volgens de Germaanse en de Noordse mythologie bestond de wereld uit een godenwereld met een oppergod die Wodan (Germaans) of Odin (Noords) genoemd werd, en een onderwereld met slangen en draken. Tussen die twee werelden was de mensenwereld. Wie onze Sinterklaas en Wodan of Odin met elkaar vergelijkt, zal veel overeenkomsten ontdekken: Wodan was een grote man met een mantel, een muts, een lange, witte baard en in zijn hand een speer met een slang aan de top. Hij reed ’s nachts op zijn schimmel Sleipner door de lucht en was de leider van de spookachtige krijgers te paard, die hun lichaam zwart geverfd hadden. Tijdens deze ‘Wilde Jacht’ werden kinderen die niet wilden deugen meegenomen in een zak.

Het paard van Sinterklaas

Sinterklaas rijdt ’s nachts op een schimmel over de daken, zoals Wodan ’s nachts op een wit paard door de lucht reed. De schimmelrijder was in de Germaanse mythologie een boodschapper uit de onderwereld. Wodan uit de godenwereld reed op een schimmel uit de onderwereld door de lucht en bracht op die manier zowel het goede als het kwade naar de mensenwereld. Sinterklaas die op zijn witte paard over de daken rijdt, doet hetzelfde: wie zoet was kreeg lekkers, wie stout was de roe.

De kleren van Sinterklaas

De kleren van Sinterklaas lijken op die van een bisschop, maar er zijn ook verschillen. Rode mijters worden in de Katholieke Kerk niet gedragen. Ook de vorm van de mijter van Sint is net iets anders dan die van een bisschopsmijter.

Zijn wijde, rode mantel reikt tot bijna op de grond, is gesneden in een halve cirkel en heeft een met goud versierde rand, de binnenkant is goudgeel of wit. Over de mantel komt een rode stola, met mooie gouden franjes eraan. De mantel wordt dichtgebonden met een lang wit koord met goudkleurige kwasten.

Onder de mantel draagt Sint zijn tabberd: een lang, wijd uitlopend priesterkleed dat bij bisschoppen paars is. Daaronder draagt hij een met kant afgezet wit onderkleed tot net over de knieën.

De ring van Sinterklaas

Sinterklaas draagt meestal smetteloos witte handschoenen, zoals alle bisschoppen droegen om hun gewijde handen te beschermen. Aan zijn rechterringvinger draagt Sint, over de handschoen heen, een gouden ring met een rode edelsteen. Bisschoppen had vroeger meerdere ringen. De ring was een voorwerp van verering, dat ter begroeting werd gekust. Ook Wodan en Odin droegen een gouden ring, die Draupnir wordt genoemd. Niet om hun vinger, maar om hun arm.

Sint draagt, net als alle bisschoppen, om zijn hals een bij zijn ring passende ketting met een gouden kruis, dat is versierd met een rode edelsteen.

De staf van Sinterklaas

De staf in de hand van Sinterklaas is een bisschopsstaf, het symbool van het herderlijke ambt van bisschop. Een bisschop leidt de gelovigen zoals een herder met een staf zijn schapen leidt.

De staf van Sinterklaas heeft wel een duidelijk andere vorm dan de staf van de bisschop: de krul is groter en steekt aan beide zijden van de staf uit. Hierdoor lijkt de krul op een slang: in veel culturen het teken van wijsheid en van oneindigheid. De wijsheid in de krul van de staf daalt door het rechte deel ervan af van hemelse naar aardse sferen. Op de staf zijn soms tien handelswaren afgebeeld: hout, cacao, thee, tabak, vis, graan, diamant, goud, zilver en geld. En in de grote krul drie eikels: het Germaanse symbool voor vruchtbaarheid. Wodan – opppergod en god van de vruchtbaarheid – draagt een speer met bovenaan een slang. Daarmee is ook de staf van Sinterklaas een mengeling van christelijke en Germaanse symboliek.

 

 

 

Facebooktwitter